شاخص گلیسمی و دیابت
در بیماران دیابتی آشنایی عمومی با مبانی تغذیه ای مرتبط با دیابت امری ضروری است .زیرا بدون آموزش های کلی بیمار و آشنایی او با اصول خود مدیریتی دیابت , تمامی تلاش تیم درمان بی فایده خواهد بود.
در طی مشاوره های تغذیه اگرچه افراد مبتلا اطلاعات را از متخصصان تغذیه دریافت می کنند ولی اجرای عملی این دستورات به عهده فرد است. و بدون عملی شدن این آموزش ها نمی توان انتظار کنترل موفقیت آمیز دیابت را داشت.
یکی از مقوله ای بسیار مهم در بیماران دیابتی مسئله آشنایی با اندیس گلیسمی است.
اندیس گلیسمی چیست و چه کاربردی دارد ؟
در دوره ای نه چندان دور تصور می شد مصرف قندهای ساده علت عدم کنترل گلوکوز دیابتی هاست و این غذاها مانند عسل ,قند وشکر و میوه شدیدا منع می شد اما امروزه این دیدگاه منسوخ است.به این معنی که با آشنایی با مفهوم اندیس گلیسمی انواع غذاهایی که اثرات مضرتری بر گلوکوز خون دارند شناخته شده اند.و محدودتر می شوند .
متخصصان تغذیه معتقدند نه تنها مقدار کربوهیدرات مصرف مهم است, بلکه نوع آن از اهمیت بالاتری برخوردار است, زیرا کربوهیدراتهای مختلف موجود در غذاهای مختلف اثرات متفاوتی در افزایش قند خون نشان می دهند.
لازم است بیماران به طور نسبی با این موضوع آشنایی داشته باشند تا بتوانند انتخاب های غذایی بهتری داشته باشند.
اندیس گلیسمی به ما می گوید به طور مثال پس از صرف مقدار مشخصی از ماده غذایی خاص , قندخون به چه میزان افزایش نشان خواهد داشت . معمولا غذاها در سه دسته طبقه بندی می شوند غذاهای با اندیس گلیسمی پایین , متوسط و بالا . همواره به دیابتی ها توصیه می شود انتخاب هایی در محدوده اندیس گلیسمی 70کمتر از داشته باشند.
اگر شما به دیابت مبتلا باشید شاید به صورت تجربی متوجه شده اید وقتی در صبحانه خود از نان سبوس دار مثلا سنگک به عنوان منبع کربوهیدرات مصرف می کنید در طول صبح در مقایسه زمانی که صبحانه خود را با نان سفید آغاز کرده اید قند خون پایین تری دارید.
علت این موضوع اندیس گلیسمی پایین تر نان سنگک در مقایسه با نان سفید به طور مثال باگت است.
غذاهایی با اندیس گلیسمی پایین مانند نان سنگک اثرات کمتری در افزایش قند خون دارند و بالعکس غذاهایی با اندیس گلیسمی بالا بیشتر قند خون را بالا می برند. در واقع اندیس گلیسمی به ما نشان می دهد پس از صرف غذایی خاص قند خون چگونه افزایش نشان می دهد.
در افرادی که بیشتر از غذاهای با اندیس گلیسمی پایین استفاده می کنند سرعت افزایش قند خون کندتر است بعلاوه جذب روده ای کربوهیدرات هضم شده نیز کند شده و از ترشح انسولین می کاهد و به این ترتیب کلسترول و تری گلیسیرید کمتری نیز ساخته می شود. در نتیجه به بهبود پروفایل لیپیدی و نیز کاهش وزن کمک می کند.
بعلاوه تحقیقات اثرات مفید نمایه گلیسمی در تمرینات ورزشی را نشان داده است. مصرف مواد غذایی با نمایه گلیسمی پایین پیش از فعالیت های طولانی سبب افزایش کارایی و سطح مناسب گلوکوز در خون می شود.
چند نمونه غذا با اندیس گلیسمی پایین
•نان های سبوس دار اندیس گلیسمی پایین تری نسبت به نان های سفید دارند .هر چقدر سبوس آرد بیشتر باشد باشد اندیس گلیسمی پایین تری خواهد داشت. به این ترتیب نان سنگک پایین ترین اندیس گلیسمی را دارد . و تافتون , بربری و لواش در رتبه هابی بعدی قرار دارند.
•تحقیقات انجام شده در انستیتو تحقیقات تغذیه ای کشور نشان داده است که بر خلاف انتظار , اندیس گلیسمی نان جو بسیار بالاست . در حالیکه انتظار می رفت به علت ماهیت جو و وجود سبوس جو , این نوع نان اندیس گلیسمی نزدیک به سنگک داشته باشد. بنابراین مصرف نان جو در بیماران دیابتی را پیشنهاد نمی کنیم. زیرا در برخی نانواییها از افزودن مالت به آرد برای تیره شدن رنگ آن استفاده می شود تا در مصرف آرد جو صرفه جویی شود.و علت بالا بودن اندیس گلیسمی نان حاصل نیز همین موضوع است.
• حبوبات نیز اندیس گلیسمی پایینی دارند.
• برنج کته در مقایسه با آبکش شده اندیس گلیسمی پایین تری دارد.
•ماکارونی آبکش شده در مقایسه با دم کشیده اندیس گلیسمی پایین تری دارند.
به طور کلی غذاهای نشاسته ای هرچقدر بیشتر دم بکشند یا آبپز شوند , بعلت از بین رفتن شبکه های سلولزی و آزاد شدن گرانول های نشاشته ای از هضم و جذب آسانتری برخوردارند و به این ترتیب زودتر نیز قند خون را بالا می برند. مثلا پوره سیب زمینی که کاملا از سیب زمینی آبپز شده به صورت له شده تهیه می شود , بیشتر از سیب زمینی سرخ شده قند خون را بالا می برد.
•شما می توانید به جای مصرف خرمای مضافتی از خرمای زاهدی استفاده کنید و به جای مصرف پوره سیب زمینی آن را به صورت سرخ شده مصرف کنید.
•حتما به جای قند , از توت خشک و یا انجیر خشک استفاده کنید .زیرا اندیس گلیسمی پایینی دارند. البته این به این معنا نیست کهز یاده روی کردن در مصرف آنها در بیماران دیابتی بلامانع است.
نویسنده: الناز سیفی
دانشمندان در حال تحقیق هستند که آیا خوردن شکلات می تواند خطر بیماری قلبی را در زنانی که دچار عارضه دیابت هستند کاهش دهد؟
داوطلبان این تحقیق شامل زنانی هستند که دوران یائسگی را می گذرانند و دارای دیابت نوع 2 (1) هستند.در این پژوهش از این زنان خواسته شده تا روزانه یک قالب شکلات کاکائویی را برای یک سال مصرف نمایند.
کاکائو سرشار از ترکیباتی به نام فلاونوئید(2) است ، که تصور می رود برای قلب سودمند باشند. دانشگاه آنجلیای شرقی در این پژوهش از نوعی از شکلات با شکل فرمولی خاصی اسفاده می نمایند که بیش از اندازه معمول دارای فلاونوئید می باشد. این عمل به منظور جبران برخی فلاونوئیدهایی است که در فرآیند تبدیل کاکائو به شکلات تخریب می شوند. نوعی چاشنی چینی به نام (Soy3)نیز منبع دیگری از فلاونوئید هااست که به صورت قالب های مخصوص غذایی برای زنان تحت این پژوهش در نظر گرفته شده است.
دانشمندان در حال آزمایش این تئوری هستند که اضافه نمودن فلاونوئید به رژیم غذایی بتواند با جلوگیری از بیماری های قلبی به عنوان نخستین تجویز دارویی قرار گیرد.خطرمرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی در میان زنانی که دچار دیابت نوع 2 می باشند ، به سرعت پس از یائسگی به بیش از 3و نیم برابر افزایش می یابد. اگر چنانچه این آزمایش ها بتوانند فرضیه فوق را به اثبات رسانند،آن گاه می توان نظری قاطعانه درباره جلوگیری از خطر ابتلابه این عارضه را به زنان اعلام نمود.
سرپرست این گروه پژوهشی پروفسور آیدین کسیدی می گوید: علی رغم آنکه زنانی که دوران یائسگی را سپری می کنند ، به میزان مردان تحت خطر گسترش بیماری قلبی عروقی می باشند، اما این عارضه را تا پیش از آزمایش های بالینی از خود نشان نمی دهند.او می افزاید: ما امیدواریم بتوانیم نشان دهیم که افزودن فلاونوئید ها به رژیم غذایی زنان می تواند حمایت های جنبی را از بیماری های قلبی برای آنان فراهم نموده و به زنان فرصت بیشتری را در آینده برای کنترل بیشتر در کاهش خطر بیماری قلبی خواهد داد.
پژوهشگران در نظر دارند با گرفتن 150 تن از زنان، به عنوان نیروی مورد پژوهش که زیر 70 سال سن داشته و دچار عارضه دیابت نوع 2 بوده و دست کم 1 سال دوره قاعدگی نداشته و نیز حداقل به مدت 12 ماه از داروهای کاهنده کلسترول statin استفاده نموده اند، به پژوهش ادامه دهند.
یکی از پژوهشگران بنیاد دیابت در بریتانیا می گوید: ما یقینا به مردم توصیه نمی کنیم که مصرف میزان زیادی از شکلات را آغاز نمایند، زیرا شکلات دربردارنده مقادیر زیادی قند و چربی است. ما همیشه به کسانی که دچار دیابت هستند توصیه می کنیم غذایی با چربی ، نمک و قند پائین به همراه مقادیر زیادی از میوه و سبزیجات مصرف نمایند. هرچند که در شکلات ترکیباتی به نام فلاونوئید وجود دارد که به نظر می رسد می تواند پاره ای محافظت ها را در جلوگیری از بیماری های قلبی فراهم آورد. اما یک نتیجه موفقیت آمیز این پژوهش آن است که به طور امیدوارکننده ای می تواندبه معنای ارائه راه های مراقبتی بهتری برای کسانی که در معرض خطر بیماری های قلبی قرار دارند ؛ علاوه بر داروهای مرسوم باشد.
(1Diabetes) دیابت- هر اختلالی که مشخصه اش دفع زیاد ادرار باشد. دیابت انواع مختلف دارد. هنگامی که به تنهایی به کار رود ، بیانگر دیابت شیرین است.
(2Flavonoid ) فلاونوئید نوعی رنگدانه زرد گیاهی می باشد.
(3Soy) نوعی سس یا چاشنی چینی یا ژاپنی مرکب از لوبیای جوشانده و شیر و غیره که با خوراک ماهی مصرف می گردد.
متخصصان تغذیه می گویند: شکلات شیری از ابتلای افراد به افسردگی پیشگیری می کند. آنها پیشنهاد می کنند که اگرهوس شکلات کردید به شکلات های شیری اولویت دهید؛ چرا که روغن کاکائو و ویتامین E موجود در ترکیب آن به مغز جهت نو کردن و تجدید خود کمک می کند. اما توصیه می شود که بیماران مبتلابه میگرن از مصرف شکلات اجتناب کنند.
شکلات شیری از ابتلابه افسردگی پیشگیری می کند
متخصصان تغذیه می گویند: شکلات شیری از ابتلای افراد به افسردگی پیشگیری می کند. آنها پیشنهاد می کنند که اگرهوس شکلات کردید به شکلات های شیری اولویت دهید؛ چرا که روغن کاکائو و ویتامین E موجود در ترکیب آن به مغز جهت نو کردن و تجدید خود کمک می کند. اما توصیه می شود که بیماران مبتلابه میگرن از مصرف شکلات اجتناب کنند.
نقش مثبت لبنیات در بیماری دیابتی نوع 2
مصرف فرآورده های شیری به خصوص از نوع کم چرب ، ممکن است از گسترش بیماری دیابت نوع دوم در زنان جلوگیری نماید . محققان با بررسی رژیم غذایی بیش از 37000 نفر از زنان دریافتند ، افرادی که مقدار مصرف فرآورده های شیری در رژیم غذایی آنها بالاست ( تقریباً 3 بار یا بیشتر در یک روز ) نسبت به کسانی که کمتر از یک بار در روز فرآورده های شیری مصرف می کنند ، به طور قابل ملاحظه ای، ریسک گسترش بیماری دیابت نوع دوم در آنها کمتر است.
در واقع افزایش وعده های مصرف فرآورده های شیری در روز ، ریسک گسترش این بیماری را تا 4% کاهش می دهد . اگر چه هنوز مکانیزم دقیق و چگونگی تأثیر آن شناخته نشده است ، اما محققان بر این باورند که فرآورده های شیری ، ترکیبات مغذی فراوانی نظیر پروتئین های محلول در شیر ، منیزیم ، کلسیم و ... دارند که ممکن است نقش اساسی را ایفا نمایند .
خبرگزاری صنایع غذایی ایران
